Rozmowa z Ew± Bernat, specjalist± rynku nieruchomo¶ci, prezesem Regionalnego Stowarzyszenia w Obrocie Nieruchomo¶ciami w Lublinie, w³a¶cicielem Biura Nieruchomo¶ci KWATERA.
* Co to jest kataster?
Ewa Bernat: Kataster nieruchomo¶ci, którego dzisiaj jeszcze nie ma, to baza informacyjna o nieruchomo¶ciach, podobnie jak ksiêgi wieczyste.
Ma ona s³u¿yæ wielu celom w gospodarce nieruchomo¶ciami, przede wszystkim statystyce pañstwowej, gospodarce przestrzennej, a tak¿e podatkom. Obecnie mamy ewidencjê gruntów i budynków, która ma byæ przekszta³cona w kataster nieruchomo¶ci.
Trzeba rozdzieliæ dwie rzeczy-jedna to za³o¿enie katastru nieruchomo¶ci, czyli bazy informacyjnej, na której bêdzie siê mo¿na oprzeæ przy wprowadzeniu podatku od warto¶ci nieruchomo¶ci, a druga to samo wprowadzenie tego podatku. Decyzja o wprowadzeniu tego podatku jest decyzj± trudn± i niepopularn±. Próbuje siê j± wprowadzaæ ma³ymi kroczkami. Podatek od nieruchomo¶ci zwi±zany z obrotem, to obecnie naliczany podatek od warto¶ci sprzeda¿y nieruchomo¶ci. Tak¿e podatek od posiadania nieruchomo¶ci jest liczony od warto¶ci, na razie obejmuje on tylko podmioty gospodarcze. W stosunku do innych podmiotów podatek od posiadania nieruchomo¶ci jest naliczany od powierzchni, a nie od warto¶ci.
* Czy op³aty wynikaj±ce z tytu³u tego podatku bêd± dramatycznie wy¿sze od op³at, które teraz obowi±zuj±?
Strach przed podatkiem od warto¶ci nieruchomo¶ci wzi±³ siê z przejêzyczenia wysokiego rang± urzêdnika Ministerstwa Finansów. Wiele lat temu udzielaj±c wywiadu, urzêdnik ów powiedzia³, ¿e podatek katastralny bêdzie stanowi³ 10 procent warto¶ci nieruchomo¶ci rocznie.
Wystarczy policzyæ jakie by³yby to sumy. Ta wypowied¼ g³êboko zapad³a w ¶wiadomo¶æ spo³eczn± i nadal jest wykorzystywana jako straszak przed wprowadzeniem takiej formy opodatkowania.
* Jaki wiêc sposób ustalania warto¶ci nieruchomo¶ci przewiduj± przepisy o powszechnej taksacji nieruchomo¶ci?
W du¿ym skrócie mo¿na powiedzieæ, ¿e odbywa siê to w sposób nastêpuj±cy: gminê dzieli siê na strefy, w których znajduj± siê nieruchomo¶ci o podobnych cechach wp³ywaj±cych na ich warto¶æ.
W ka¿dej strefie ustala siê typowe nieruchomo¶ci (reprezentatywne dla danej strefy taksacyjnej) i warto¶æ tych typowych nieruchomo¶ci reprezentatywnych ustala siê metod± w³a¶ciw± dla wycen indywidualnych. Nastêpnie, poprzez ustalenie na tej podstawie parametrów, ustala siê warto¶æ wszystkich nieruchomo¶ci w danej strefie.
* Jak rozumiem, wprowadzenie podatku od warto¶ci to przede wszystkim konieczno¶æ ustalenia, jaka jest realna warto¶æ danej nieruchomo¶ci. Czy takie informacje ju¿ mamy?
Oczywiste jest, ¿eby wprowadziæ podatek od warto¶ci, najpierw musimy te warto¶ci ustaliæ.
W tym celu zosta³y wydane przepisy dotycz±ce katastru nieruchomo¶ci i powszechnej taksacji nieruchomo¶ci. Przepisy dotycz±ce katastru nieruchomo¶ci, dzisiaj jeszcze pod nazw± ewidencja gruntów i budynków, s± zamieszczone w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporzadzeniu ministra rozwoju regionalnego i budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przwiduj± one, ¿e m.in. tre¶ci± ewidencji gruntów i budynków przysz³ego katastru nieruchomo¶ci ma byæ warto¶æ nieruchomo¶ci. Jest to nic innego jak masowa wycena wykonywana szczególnymi metodami parametryczno-statystycznymi, prowadz±ca do ustalenia warto¶ci ka¿dej nieruchomo¶ci w Polsce. I ta warto¶æ ustalona w procedurze powszechnej taksacji, by³aby wpisana do katastru nieruchomo¶ci, uzupe³niaj±c bazê informacyjn±, z której fiskus móg³by korzystaæ.
* Kiedy mo¿emy spodziewaæ siê powszechnej taksacji, a co za tym idzie wprowadzenia podatku od warto¶ci nieruchomo¶ci?
Nale¿y mieæ ¶wiadomo¶æ, ¿e wprowadzenie podatku od warto¶ci nieruchomo¶ci jest decyzj± polityczn±. Bardzo trudn± i niepopularn±. Dlatego pewnie do tej pory nie zosta³a podjêta.
Politycy s± bardzo ostro¿ni, je¶li chodzi o tê kwestiê. Kiedy¶ by³y wiceminister finansów prof. Witold Modzelewski publicznie powiedzia³, ¿e tak± decyzjê mo¿na podj±æ tylko w pierwszym roku dzia³ania nowej ekipy rz±dz±cej, najdalej w drugim. Pó¼niej jest to niemo¿liwe, poniewa¿ przed wyborami nikt nie chce zra¿aæ do siebie potencjalnych wyborców.
* Istnieje równie¿ pogl±d, ¿e pos³owie nie s± zainteresowani uchwaleniem takiego podatku, poniewa¿ sami maj± sporo nieruchomo¶ci, od których musieliby p³aciæ wy¿sze podatki.
Trudno powiedzieæ na ile jest to prawdziwe. Pewne jest, ¿e przeprowadzenie powszechnej taksacji bêdzie operacj± bardzo kosztown±, wiêc ustalenie daty pewnej zale¿y od stanu finansów w bud¿ecie naszego pañstwa.
Grzegorz Koty³³o (Kurier Lubelski)